Boekwetenschap en handschriftenkunde – Amsterdam
nieuws, onderwijs en onderzoekProefschriften in de maak
Er zijn enkele promovendi aan de leerstoelgroep verbonden. Hieronder hun naam en gegevens van het proefschrift:
Rindert Jagersma Biografie van Ericus Walten (1662-1697). Met een ongewoon scherpe en onderhoudende pen bemoeide de uit Duitsland afkomstige schrijver en polemist Ericus Walten zich aan het eind van zeventiende eeuw met vrijwel alle belangrijke politieke, theologische en filosofische kwesties. Mede door zijn pamfletten werden verlichte ideeën onder de bevolking verspreid. Hij was een republikein, maar werkte voor koning-stadhouder Willem III. Hij rommelde met alchemie, maar was ook een radicale volgeling van Spinoza die het opnam voor Balthazar Bekker. Zijn ideeën en geschriften kwamen hem uiteindelijk echter duur te staan; hij werd opgesloten in de Gevangenpoort in Den Haag. Hoewel men enthousiast begon met het proces, kwam de strafzaak al snel stil te liggen. Maar het belangrijkste doel was bereikt; Walten was onschadelijk gemaakt. Na drie jaar gevangen te hebben gezeten, pleegde Walten, wanhopig vanwege de uitzichtloze situatie, zelfmoord.
Arjen Fortuin Biografie van Geert van Oorschot, uitgever.
Hans Verschoor In de zeventiende eeuw publiceerden Nederlandse uitgevers in belangrijke mate voor de Europese markt. Wie deze buitenlandse lezers waren, hoe ze aan die boeken kwamen, om welke redenen ze de in Nederland geproduceerde boeken kochten en welke rol die boeken speelden in hun leven en maatschappelijk functioneren – dit zijn vaak nog open vragen. Soms zijn er echter concrete antwoorden mogelijk.
Ik doe onderzoek naar de Bibliotheca Zriniana, de collectie van de Hongaars-Kroatische edelman Miklós Zrinyí (1620-1664). Zrinyi geldt als een van de leidende dichters van de Hongaarse barok, maar hij speelde ook een zeer belangrijke rol in het politieke leven in het woelige Hongaarse Habsburg van het midden van de zeventiende eeuw. Zrinyí’s landgoederen grenzen direct aan het territorium van het Ottomaanse Rijk en hij was constant betrokken bij conflicten, die uiteenlopen van schermutselingen tot complete oorlogen. Gebrek aan steun van de autoriteiten in Wenen voor een systematische militaire actie tegen de Ottomanen noopt Zrinyí ertoe plannen voor de Hongaarse onafhankelijkheid te vormen. De eerste stap in die richting zou moeten worden gezet door hervorming van het militaire apparaat, maar aan al die plannen komt een eind wanneer hij op 44-jarige leeftijd om het leven komt, als hij op een jachtpartij door een wild zwijn wordt aangevallen.
Ongeveer eenvijfde van Zrinyi’s boeken is afkomstig uit de Lage Landen en deze boeken blijken een sleutelpositie in te nemen in Zrinyi’s denken over militaire, politieke en poëticale zaken.
In het onderzoek probeer ik een zo volledig mogelijke reconstructie te ondernemen van de lijn van uitgever naar lezer. Vragen zijn: op basis van welke inzichten en met welke verwachtingen publiceerde de uitgever dit boek, op wie rekende hij als zijn potentiële lezers, wat is het verspreidingsgebied van het boek, op basis van welke reputaties en via welke contactpersonen en distributielijnen belandde het boek bij de uiteindelijke lezer/koper Zrinyi en op welke manier beïnvloedde dit boek diens wereldbeeld en publieke optreden. Ik hoop dat dit onderzoek een bijdrage levert aan een groter project, dat de overdracht van kennis en ideeën in het vroeg-moderne Europa beoogt te reconstrueren.
2 reacties»
wim ‘t hart schreef @
geachte mevr forrer
via internet heb ik het uittreksel gevonden van uw doctoraal scriptie.
omdat Francois Halma in de stamboom voorkomt van mijn vrouw en de familie in het bezit is van twee delen van “toneel der 7 provincien” zijn we meer geïnterresseert in Uw scriptie. Is er een mogelijkheid dat we dit zouden kunnen aanschaffen?
met vriendelijke groeten Wim ‘t Hart
Beste Jacques,
Je naam gevonden. Het staat erg mooi en indrukwekkend om zo je intentie bekend te maken in het land. Veelsterkte met je onderzoek in deze fase van je leven.
hartelijke en nieuwsgierige groet,
Hans Speelman